کتابخانه عمومی امام علی( علیه السلام) قم

شاید نام کتاب »دا« را شنیده باشید. دا کتابی است درباره خاطرات سیده زهرا حسینی در زمان جنگ و محاصره خرمشهر و در حدود ۷۰ بار تجدید چاپ شده است. گذشته از نقدهای فراوانی که بر این کتاب وجود دارد به بررسی مختصر آن از زبان عبدالحمید جعفری می پردازیم. کلمه ی "دا" همان دایه یا دایکه یا دالکه »یا مادر«‌به زبان کردی است که مخفف آن می شود دا مانند دا صغری، دا غنچه،‌دا قشنگ و ...

کتاب دا یا مادر خاطرات سیده زهرا حسینی،‌یکی از دختران شجاع خرمشهر است که آن را به مادرش تقدیم کرده است.

خانواده اش در اصل از کردهای دهلران استان ایلام هستند اما زهرا بزرگ شده خرمشهر است و در خانواده ای مستضعف و پرجمعیت به دنیا آمده . با حمله ی ناجوانمردانه عراق و کشتار مردم بی دفاع در روزهای آغازین جنگ، گردباد حوادث، زهرای ۱۶ ساله را به مرده شورخانه ای در گورستان جنت آباد خرمشهر می کشاند. او به کمک مرده شورها می رود و کارکردن با آنها و دیدن جنازه زنان ودختران و کودکانی که تکه تکه شده اند از وی انسان دیگری می سازد.

گاهی به خاطر انبوه اجساد شهدا، فرصت شستشو یا کفن و دفن آنها به دست نمی آید. اجساد در بیرون مرده شورخانه انباشته می شوند. زهرا شبها در مرده شورخانه می خوابد و مجبور می شود در برابر حمله سگها با سنگ و چوب از اجساد دفاع کند.

چند روز بعد پدرش که جزو مدافعان شهر بوده شهید می شود و زهرا با دستان خود او را به خاک می سپارد؛ البته با کمک چند نفر دیگر.

نویسنده کتاب پوتینهای مردم درباره سیده زهرا حسینی چنین می گوید:

[...عصر روز دوم یا سوم جنگ بود. دختره سبزه رو و بلند قدی به مسجد جامع خرمشهر آمد و شروع کرد به داد و بیداد کردن . شما برادرها چرا سری به قبرستان جنت آباد نمی زنید؟ چرا به ما کمک نمی کنید؟ چرا ما را با آن همه جسد تنها می گذارید؟ اگر خودتان نمی آیید لا اقل اسلحه ای به ما بدهید.. اسمش زهرا حسینی بود. از همان روز اول به زنهای مرده شور قبرستان کمک می کرد خیلی کلافه بود . سر و وضع مرتبی نداشت. لباسهایش خونی بود چون با خاک و اجساد زیادی سرو کار داشت، بوی تعفن می داد سرو و صورت و دستانش خاک بود...]

در حالی که مردم زنها و بچه ها را از شهر خارج می کردند،‌زهرا و چند دختر دیگر امدادگر می شوند و در مسجد جامع خرمشهر به کمک مجروحین رفته و بعد از چند روز مطب یکی از دندانپزشکان را در نزدیکی مسجد به درمانگاه سرپایی تبدیل می کنند.و ادامه داستان....